Cynefin raamwerk

Cynefin raamwerk
Cynefin raamwerk

Het Cynefin raamwerk geeft aan dat de mens zich in vijf soorten omgevingen kan bevinden:

Simpel

In de simpele omgeving is de relatie tussen oorzaak en gevolg voor iedereen duidelijk. Je werkt met rigide regels om het beste resultaat te bereiken. Je neemt eerst waar wat het probleem is, daarna categoriseer je het probleem en kiest de beste aanpak om tot actie over te gaan. Er zijn vaste instructies en voorgeschreven methoden beschikbaar.

Ingewikkeld

In de ingewikkelde omgeving is de relatie tussen oorzaak en gevolg duidelijk, maar alleen voor deskundigen. Je hebt kennis nodig om die relatie te kunnen zien. Je neemt eerst waar wat het probleem is, daarna analyseer je het probleem met je specialistische kennis om daarna met een bewezen aanpak tot actie over te gaan. In deze omgeving zijn nauwkeurige handleidingen en protocollen de voorgeschreven handelwijzen van de deskundigen.

Complex

In de complexe omgeving zijn oorzaken en gevolgen zo met elkaar verweven, dat je niet kunt voorspellen wat er gaat gebeuren. Je kunt alleen achteraf verklaren wat er heeft gespeeld. In een complexe omgeving neem je eerst waar wat er aan de hand is, je probeert een aanpak uit en neemt vervolgens waar of het goede gebeurt, om daarna weer tot actie over te gaan. In deze omgeving heb je richtlijnen nodig die je een flexibel kader geven om tot actie over te gaan en het goede te doen in een omgeving die nieuw voor je is.

Chaos

In de chaotische omgeving heb je überhaupt geen idee wat er om je heen gebeurt. De relatie tussen oorzaak en gevolg lijkt er niet te zijn. Over het algemeen bevind je je maar een korte tijd in deze situatie. Je start met handelen en probeert op zoek te gaan naar patronen die je een verklaring geven wat er aan de hand is. Daarmee ben je in een complexe omgeving aanbeland en ga je verder tot actie over.

Onbekend

De onbekende omgeving is in veel organisaties helaas de meest voorkomende: je hebt (nog) niet nagedacht over de aard van de situatie waar je je in bevindt. Je stemt je handelen niet op de situatie af, maar handelt volgens je eigen voorkeurswijze. Het is maar de vraag of die aanpak aansluit bij het soort omgeving waarin je je bevindt. Deze 'meer geluk dan wijsheid'-benadering zorgt voor veel frustratie.